..............poone.........

● چه بخوریم؟چه نخوریم؟

هر بار که خوراکی شیرین یا نشاسته ای را در دهان می گذاریم، محیط مناسبی برای باکتری های دهان فراهم می شود. این باکتری ها با تولید اسید می توانند مینای دندان را حل کرده و سبب ایجاد پوسیدگی شوند.

در زمانی که براکت ها روی دندان ها هستند، محل ایده آلی برای تجمع خرد ه های غذایی و باکتری ها به وجود می آید که می تواند موجب ایجاد پوسیدگی در محل شود. پس باید در مورد خوردن خوراکی های شیرین دقت بیشتری به خرج دهیم و تا حد ممکن آنها را محدود کنیم. کشمش، بیسکوییت، عسل و میوه های خشک خوراکی هایی هستند که می توانند احتمال بروز پوسیدگی را در این دوران افزایش دهند.

خوردن خوراکی های سفت و چسبناک هم می تواند سبب شکسته و یا کنده شدن سیم ها و براکت های ارتودنسی شود. پس در این زمان از جویدن یخ، آدامس های سفت، تافی ها، هویج خام، سیب درسته و یا نان های سفت اجتناب کنید. توصیه شده که میوه، سبزی های خام و غذاهای سفت را تکه تکه کرده و بعد در دهان قرار دهید.

در روزهای اول نصب براکت ها هم، از آنجا که دندان ها قدری حساس هستند، بهتر است تا حد امکان از غذاهای نرم استفاده شود.

● چگونه دندان هایمان را تمیز کنیم؟

همان طور که اشاره شد، براکت ها محل خوبی برای تجمع غذاها و باکتری ها هستند. اگر این محل ها را به خوبی تمیز نکنیم، لثه های ملتهب و خونین، بوی دهان و خطوط سفیدرنگ پوسیدگی در اطراف براکت ها در انتظارمان خواهند بود. پس حتما بعد از هر وعده غذا باید دندان ها را به خوبی تمیز کرد و همچنین وقت بیشتری را برای مسواک زدن صرف کرد. اغلب در کودکان توصیه می شود که همیشه یک مسواک کوچک همراه داشته باشند تا بتوانند خارج از خانه هم دندان های خود را تمیز کنند.

بعضی مسواک های مخصوص هم برای بیماران ارتودنسی ساخته شده اند که تمیز کردن اطراف براکت ها را ساده تر می کند. علاوه بر اینها، استفاده روزانه از دهان شویه های حاوی فلوراید هم ضروری است تا بتوان احتمال بروز پوسیدگی را کاهش داد. نخ دندان هم فراموش نشود. هرچند که استفاده از آن در حالی که براکت روی دندان نصب شده به طور قطع ساده نیست اما با کمی حوصله و تکرار می توان این کار را انجام داد. البته نخ دندان های مخصوصی هم به بازار آمده که برای بیماران ارتودنسی ساخته شده و استفاده از آن در این دوران راحت تر است.

● اورژانس ها

با وجود همه توجهات ممکن، احتمال شکسته شدن یا جداشدن قسمتی از دستگاه های ارتودنسی وجود دارد. در این صورت باید هرچه سریع تر دندانپزشک خود را در جریان قرار دهیم تا دستگاه را تعمیر کند اما این کار زمان درمان را طولانی تر خواهد کرد.

گاهی هم قسمتی از این دستگاه ها جدا می شود و ما نادانسته آن را قورت می دهیم اما نگران نباشید. آسیب چندانی به شما نخواهد رسید اما اگر تکه جدا شده داخل را ه های هوایی بیفتد و وارد ریه شود، دیگر کار از عهده دندانپزشک خارج خواهد شد و نیاز به توجهات جدی تر پزشکی دارد. در طول زمانی که براکت ها داخل دهان هستند، ورزش هایی مانند کشتی و بوکس ممنوع است و سایر ورزش ها را هم فقط در صورتی می توان انجام داد که از گاردهای دهانی استفاده شده باشد.

زمان مناسب ارتودنسی چه وقتی است؟

در اغلب موارد ارتودنسی در سنین بین ۹ تا ۱۶ سالگی انجام می گیرد. در این سنین، استخوان ها هنوز در حال رشد هستند و آسان تر می توان آنها را در محل خود حرکت داد اما با این وجود، این درمان در بزرگسالان هم می تواند انجام شود.

بیشتر افراد برای اولین بار بعد از نصب براکت ها احساس ناراحتی و درد می کنند. در این زمان دندان ها، در هنگام جویدن کمی دردناک و حساس هستند اما در حدود سه تا پنج روز بعد این مشکلات برطرف می شوند.

علاوه بر آن، لب و زبان و گونه هم ممکن است در یکی دو هفته اول کمی اذیت شوند اما بعد از این مدت، فرد کم کم به وجود این براکت ها عادت می کند و به تدریج حتی وجود آنها را فراموش می کند. طول درمان هم متفاوت است و بسته به شدت مشکل، سن بیمار، وضعیت دندان و لثه، میزان توجه بیمار به دستورات، بهداشت و تغذیه بین یک تا سه سال به طول می انجامد.

● انواع براکت

▪ نوع فلزی: معمول ترین نوع براکت است و قیمت مناسب و قدرت خوبی دارد. این نوع براکت نسبت به سایر انواع براکت ها، نیاز به درمان کمتری دارد. در بیشتر موارد، از این نوع براکت ها برای انجام درمان های ارتودنسی استفاده می شود.

▪ نوع چینی (سرامیک): این نوع براکت ها از کامپوزیت (ماده ترمیمی رنگ دندان) ساخته شده اند و از آنجا که در دهان دیده نمی شوند طرف داران زیادی، به خصوص در میان بزرگسالان دارند. این نوع براکت به طور معمول کمی گران تر از انواع معمول بوده و چون نیروی کمتری به دندان وارد می آورد، برای اصلاح مشکلات پیچیده دندانی به کار نمی آید.

▪ نوع زبانی (نامریی): این نوع براکت ها به جای نصب در قسمت خارجی دندان، در قسمت داخلی نصب می شوند و به همین دلیل قابل مشاهده در دهان نیستند. در این نوع براکت ها، احتمال صدمه به زبان بیشتر خواهد بود و موجب می شود تکلم فرد به سختی انجام گیرد. این نوع براکت ها هم برای حل مشکلات پیچیده دندانی کارایی ندارد. در هر صورت، دندانپزشک با توجه به سن، شرایط مالی، وضعیت اجتماعی و شدت مشکل نوع مناسب درمان را برای بیمار انتخاب خواهد کرد.